گفته های حاج میرزا احمد زمانی در مورد تاریخچه روستای  اسفندان

چرا اسفندان :

 اسفندان به محلی گفته میشود که در آنجا اسپند میروییده و محلی است که اسپند فراوان در آنجا یافت میشده.بنابراین وجه تسمیه  اسب بندان ( برای نامگذاری روستا ) معتبر نمی باشد ، که دلیل بر این ادعا وجود علف زار های وسیع در دستهای میلاجرد است که رهگذران اسب های خود را در آنجا می بستند لذا این محل نمیتواند اسب بندان باشد.

 در مورد قدمت روستا نیز مدارک زیادی موجود نمیباشد امامزاده روستا یعنی سید یحیی که نسب وی با هفت واسطه به امام چهارم میرسد متوفای ربع آخر قرن چهارم هجری می باشد بنابر گفته های بزرگسالان روستا  قدمت امامزاده 1030تا 1055  سال میباشد و چون این امامزاده در روستا دفن شده این احتمال هم وجود دارد که قدمت روستا از سالهای مذکور بیشتر میباشد .

چرا منطقه بزچلو :

جد بزرگ خانهای بهادری از اهالی تبریز و از منطقه ای بنام بزچاله(یعنی چاله سرد) بوده که بعد از کوچ به منطقه کمیجان نام این منطقه را همانند نام منطقه اولیه شان یعنی بزچاله که امروزه بنام بر چلو معروف است قرار میدهند و یکی از انها بنام بگلر خان در اسفندان ساکن میشود و قلعه معروف به قلعه خاندان بهادری را بنا میکند به نقلی این قلعه به دست معماری از اهل قم ساخته شده که هم اکنون  500 سال قدمت دارد.

 واژه هاي نزدیک به اسفندان و معنای محلی انها :

اسب بندان _ بعلت اينکه در زمان هاي قديم محل نگهداري اسب بوده

اسپند _ گياهي که در اين روستا زياد رشد مي کرده

اسفند _ دوازدهمين ماه هجري شمسي

اما اسفندان از منظر لغت نويسان اينگونه است که معني آن خردل است و واژه انگليسي آن (esfandaan)ميباشد

وچون روستاهاي ديگري به نام اسفندان ( در کهکیلویه و بویر احمد و مازندران )و اسفدان ( در خراسان جنوبی ) واقع هستند اميد است که اشتباهي در آن صورت نگيرد .